Bugun...



500 milyar dolarlık büyük kavga
Tarih: 14-03-2019 09:57:08 + -


ABD’nin havacılık devi Boeing iki uçak kazasının ardından büyük kriz yaşarken Trump’ın ‘ticaret savaşı’ yeni bir hal aldı. Çin ve Avrupa dahil 19 ülke yazılım sorunu yaşayan 737 MAX ailesinin uçuşlarını yasakladı. İptal edilecek 5 bin uçak siparişinin ekonomik boyutu 500 milyar dolar. Şirketin teslim ettiği 350 uçak için de tazminat davaları geliyor.


500 milyar dolarlık büyük kavga

ABD merkezli havacılık devi Boeing, tarihinin en büyük kriziyle karşı karşıya. Şirketin yaklaşık 2 yıldır piyasada olan ‘737-Max’ tipi yolcu uçaklarının Etiyopya ve Endonezya’da yere çakılması sonucu toplamda 346 kişi hayatını kaybetti. Kazaların uçaktaki yazılım hatasından kaynaklandığı ve pilotların buna müdahale edemediği iddiaları sonrası birçok ülke ‘Max’ tipi araçlara hava sahalarını kapattı. ‘Yüksek güvenlikli teknoloji harikası’ nitelemesi giderek ‘uçan tabut’a dönüşürken üretici şirket Boeing ise düşen uçakların ‘güvenli’ olduğu tezini ısrarla savunmaya devam ediyor. Şirket, dünya çapında tepkiye yol açan kazaların ardından uçaklarda sistem güncellemesine gittiğini duyursa da ABD, bu uçaklara yönelik güven kaybının önüne geçemedi. Etiyopya Havayolları’na ait Boeing 737-8 Max tipi yolcu uçağının 10 Mart’ta düşüşünden beri şirketin borsadaki hisseleri 4 günde yaklaşık 50 milyar dolar değer kaybetti. Bu rakam, şirketin piyasa değeri olan 220 milyar dolar seviyesinin hemen hemen 4’te 1’i anlamına geliyor.
19 ÜLKEDE YASAKLI

Söz konusu uçakların kullanımını Çin’in yasaklaması sonrası diğer ülkeler de peşpeşe benzer kararlar aldı. Dün itibariyle 19 ülkede Boeing 737 Max ailesinin (Max 7, 8, 9 ve 10) kullanımı yasaklandı. Türkiye, Çin, İngiltere, Brezilya, Arjantin, Endonezya, Avusturalya, Etiyopya, Malezya, Singapur, Uman, Fas, Moğolistan, Kanada, Kuveyt, BAE, İrlanda, Hindistan, Fransa ve Almanya bu araçların uçuşlarını durdurdu. Yasak kararı alan havayolu şirketi sayısı şimdilik 35 oldu. Buna ek olarak Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı da (EASA) Boeing Max serisini yasakladı. Karar, bu uçakların Avrupa kıtasının hiçbir bölgesinde uçamayacağı anlamına geliyor.

SAVAŞIN MERKEZİNDE

Etiyopya ve Endonezya’daki kazalar, Boeing şirketini dünya ticaret savaşının da merkezine oturttu. Başta Çin, Rusya, Avrupa ülkeleri ve Türkiye olmak üzere pek çok ülkeyi ambargo ve ticari şantajlarla tehdit eden ABD, bu ülkelerin genelinden aynı cevabı almak üzere. Zira Boeing şirketine Max serisi uçaklardan 5 binin üzerinde sipariş veren ülkeler, çok büyük bir ihtimalle bu siparişleri iptal edecek. Bu da Boeing ve dolayısıyla ABD’ye pahalıya mâl olacak. Çünkü şirketin bu uçakların her birini en az 110 milyon dolara sattığı düşünüldüğünde, iptal olacak siparişlerin rakamsal boyutu dudak uçuklatacak cinsten: Tam 500 milyar dolar... Tabii ki bu rakama, Boeing’in dibe vuran piyasa değeriyle borsada kaybettikleri dahil değil.

11 MİLYAR TÜRKİYE’DEN

Boeing, Max serisi uçaklardan bugüne dek 350’sinin teslimatını gerçekleştirdi. Şirket bu satışlardan 40 milyar dolar civarında ciro yaptı. Kazalar sonrası şirkete olan güven tepetaklak olunca 350 uçağın 330’u hangara park edildi ve kullanım dışı bırakıldı. Türk Hava Yolları’nın (THY) 75 adet ‘737 Max’ siparişi bulunuyor. THY’nin filosunda hâlâ 11 adet 737-8 Max, bir adet de 737-9 Max yer alıyor. THY, Max 9 uçağını Etiyopya’daki kazadan henüz bir hafta önce teslim almıştı. Türkiye’de THY dışında Alman Lufthansa’nın ortak kuruluşu olan SunExpress’in de 25 adet Boeing Max siparişi bulunuyor. THY ve SunExpress’in Boeing’e siparişleri iptal etmesi ve kalan 100 uçağı almaktan vazgeçmesi durumunda yaklaşık 11 milyar dolar ABD’ye gitmeyecek.

DAVALAR PEŞPEŞE GELEBİLİR

Yazılımı sorunlu olduğu iddia edilen bu uçakları hangara çeken ülkelerin ne yapacağı merak konusu. Envanterinde 18 adet 737 Max uçağı bulunan Norveç Havayolları, konuya ilişkin ilk suç duyurusunu yaptı. Norveçli yetkililer, üretici firmadan tazminat talep edeceklerini bildirerek, zararlarının karşılanmasını isteyeceklerini, çünkü Max ailesi ürünlerini artık kullanmayacaklarını kaydetti. Benzer davaların diğer ülkeler tarafından da açılması ve zararın Boeing’ten talep edilmesi bekleniyor. Washington yönetimi ise dünya genelinde oluşan güven kaybının telafisi için çözüm yolları arıyor. Amerikan Federal Havacılık İdaresi (FAA) Boeing Max serisi uçuşlarının durdurulmasını gerektirecek bir durum olmadığını iddia etti. ABD ve Kanada, bu uçakların hâlâ kullanıldığı sayılı ülkeler arasında.




Kaynak: YENİ ŞAFAK

Bu haber 258 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER DÜNYA Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
FOTO GALERİ
  • Osmanlı Padişahları yeniden çizildi.
    Osmanlı Padişahları yeniden çizildi.
  • Bebişler
    Bebişler
  • Yurdum İnsanı
    Yurdum İnsanı
  • FANTASTİK
    FANTASTİK
  1. Osmanlı Padişahları yeniden çizildi.
  2. Bebişler
  3. Yurdum İnsanı
  4. FANTASTİK
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • AK Parti'den "Canımın içi Türkiyem" klibi
    AK Parti'den
  • Ahmet Özdemir, TBMM Genel Kurulunda konuştu
    Ahmet Özdemir, TBMM Genel Kurulunda konuştu
  • Sarı yelekliler Apple store'u yağmaladı
    Sarı yelekliler Apple store'u yağmaladı
  • Kahramanmaraş'ın turistlere "GEZEDE" uygulaması
    Kahramanmaraş'ın turistlere
  • Brezilyalı pilot 18 bin fitte müslüman oldu
    Brezilyalı pilot 18 bin fitte müslüman oldu
  • İtfaiyede defile tepkilere neden oldu
    İtfaiyede defile tepkilere neden oldu
  1. AK Parti'den "Canımın içi Türkiyem" klibi
  2. Ahmet Özdemir, TBMM Genel Kurulunda konuştu
  3. Sarı yelekliler Apple store'u yağmaladı
  4. Kahramanmaraş'ın turistlere "GEZEDE" uygulaması
  5. Brezilyalı pilot 18 bin fitte müslüman oldu
  6. İtfaiyede defile tepkilere neden oldu
VİDEO GALERİ
YUKARI